Bạn đã bao giờ nhìn thấy một màu sắc và ngay lập tức liên tưởng đến một thương hiệu nào đó chưa? Hoặc có thể bạn từng cảm thấy khó chịu khi ở trong một căn phòng có bảng màu lộn xộn, hay thậm chí ghét một món đồ nào đó chỉ vì màu sắc của nó không phù hợp với bạn. Màu sắc thực sự có sức mạnh to lớn trong việc tác động đến tâm trạng, cảm xúc và suy nghĩ của con người.
Đối với các thiết kế đồ họa, việc sử dụng màu sắc không chỉ đơn thuần là tạo ra một bảng màu bắt mắt mà còn là yếu tố then chốt trong việc truyền tải thông điệp và bản sắc thương hiệu. Mặc dù nhiều người cho rằng màu sắc trong thiết kế chỉ là vấn đề sở thích cá nhân, nhưng trên thực tế, các nhà thiết kế chuyên nghiệp luôn tuân theo những nguyên tắc chặt chẽ của lý thuyết màu sắc. Đây là một hệ thống quy tắc đa tầng giúp họ xác định cách kết hợp màu sao cho hài hòa, thu hút và mang lại hiệu quả thị giác cao nhất.
Trong bài này, Lynkreative sẽ giúp bạn hiểu sâu về mọi khía cạnh của lý thuyết màu sắc—từ những nguyên tắc nền tảng về sắc độ đến cách lựa chọn bảng màu tối ưu cho thiết kế nhằm thể hiện rõ ràng bản sắc thương hiệu của bạn
Bánh xe màu

Vòng tròn màu (hay bánh xe màu) là một sự kết hợp hình tròn gồm 12 màu khác nhau. Trên vòng tròn màu có ba màu chính, ba màu thứ cấp và sáu màu cấp ba. Nó thể hiện các sắc độ màu và được coi là công cụ tiêu chuẩn để tạo ra các sự kết hợp màu sắc.
Mục đích chính của vòng tròn màu là hỗ trợ các nhà thiết kế đồ họa trong việc tạo ra các bảng màu khác nhau. Với vòng tròn màu, bạn không chỉ có thể sử dụng các tổ hợp màu được xác định sẵn mà còn có thể tự tạo ra những bảng màu độc đáo theo khả năng sáng tạo của mình.

Màu sơ cấp (Primary colors): Là những màu không thể tạo ra bằng cách pha trộn các màu khác. Ba màu sơ cấp gồm đỏ, xanh lam và vàng.
Màu thứ cấp (Secondary colors): Được tạo ra bằng cách pha trộn hai trong ba màu sơ cấp. Các màu thứ cấp gồm cam, tím và xanh lá cây.
Màu tam cấp (Tertiary colors): Được tạo ra khi pha trộn một màu sơ cấp với một màu thứ cấp. Các màu tam cấp bao gồm hồng mận (magenta), đỏ cam (vermillion), tím xanh (violet), xanh ngọc (teal), hổ phách (amber) và xanh chuối (chartreuse).
Các phương pháp phối màu
Lưu ý, mỗi phương pháp phối màu đều có những quy tắc riêng nhằm mang lại tâm lý và mong muốn cho người xem. Dưới đây, là các quy tắc của từng phương pháp phối màu
Phối màu tương đồng (Analogous color scheme)
Phối màu tương đồng là một trong những cách phối màu phổ biến nhất vì nó bao gồm các màu sơ cấp, thứ cấp và tam cấp. Quy tắc của sơ đồ màu này rất đơn giản: bạn chỉ cần chọn ba màu liền kề trên bánh xe màu.
Tuy nhiên, yếu tố quan trọng trong cách phối màu này là: Màu thứ nhất nên là màu sơ cấp, màu thứ hai nên là màu thứ cấp, màu thứ ba thường là màu tam cấp. Việc kết hợp cả ba nhóm màu theo quy tắc trên sẽ tạo ra một bảng màu hài hòa, đồng nhất, mang lại hiệu ứng thị giác thu hút và cân bằng cho thiết kế đồ họa.

Phối màu bổ túc (Complementary color scheme)
Phối màu bổ túc dựa trên nguyên tắc tương phản, với quy tắc đơn giản là chọn hai màu đối diện nhau trên bánh xe màu để tạo ra sự cân bằng và thu hút. Do đặc trưng tương phản mạnh, bảng màu bổ túc có thể gây ấn tượng mạnh mẽ, thu hút sự chú ý ngay lập tức. Tuy nhiên, khi áp dụng trong thiết kế đồ họa, cần sử dụng một cách cẩn trọng để tránh làm rối mắt hoặc phá vỡ bố cục tổng thể.
Nguyên tắc quan trọng khi sử dụng phối màu bổ túc: Một màu nên được sử dụng ở mức bão hòa cao hơn để làm màu chủ đạo, màu còn lại nên được giảm nhẹ sắc độ để tránh quá chói mắt, mặc dù phối màu bổ túc chủ yếu dựa trên hai màu, bạn vẫn có thể điều chỉnh mức độ bão hòa và sắc thái để tăng thêm sự hài hòa và phong phú cho thiết kế của mình.

Phối màu tam giác (Triadic Color Scheme)
Phối màu tam giác là một phương pháp phối màu đơn giản nhưng hiệu quả, dựa trên nguyên tắc chọn ba màu cách đều nhau trên bánh xe màu. Phối màu tam giác mang lại hiệu ứng sinh động, tươi sáng và thường được sử dụng trong các thiết kế năng động, trẻ trung.
Khi áp dụng phối màu tam giác, nếu nối ba màu đã chọn lại, ta sẽ tạo thành hình tam giác trên bánh xe màu. Đây cũng chính là lý do mà phương pháp này được gọi là phối màu tam giác.
Lưu ý: khi sử dụng phối màu tam giác: Vì cả ba màu đều có sự tương phản nhất định, cần điều chỉnh tông màu và độ bão hòa để đảm bảo sự hài hòa. Một màu có thể được sử dụng làm màu chủ đạo, trong khi hai màu còn lại đóng vai trò bổ trợ để tạo sự cân bằng.
Quy tắc về độ bão hòa màu (Saturation of Colors Rule)
Về mặt kỹ thuật, độ bão hòa (saturation) là thước đo cường độ của một màu sắc. Nó quyết định mức độ rực rỡ hay nhạt nhòa của màu sắc dưới các điều kiện ánh sáng khác nhau. Màu có độ bão hòa cao sẽ hiển thị tông màu rực rỡ, nổi bật. Màu có độ bão hòa thấp sẽ trông nhạt hơn, có xu hướng pha trộn với tông xám. Việc hiểu rõ và áp dụng quy tắc về độ bão hòa màu giúp nhà thiết kế kiểm soát tốt hơn sự cân bằng và tác động thị giác của màu sắc trong tác phẩm của mình.

Quy tắc ứng dụng độ bão hòa trong thiết kế
Sự hài hòa thị giác: Mắt người dễ chịu hơn khi nhìn những màu có cường độ tương đồng. Vì vậy, các nhà thiết kế thường tránh kết hợp tông màu pastel nhẹ nhàng với màu neon quá rực rỡ, vì sự tương phản quá lớn có thể làm mất cân bằng thị giác.
Tạo điểm nhấn: Nếu muốn tạo sự nổi bật, bạn có thể thêm một chút màu sắc rực rỡ vào thiết kế, nhưng cần sử dụng một cách có kiểm soát. Ví dụ, một vật thể có màu sắc mạnh mẽ trên nền trung tính sẽ tạo điểm nhấn cho toàn bộ bố cục. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều màu sắc chói lọi, thiết kế sẽ trở nên lộn xộn và mất đi tính thẩm mỹ.
Quy tắc 60-30-10 (The 60-30-10 rule)
Quy tắc 60-30-10 là một nguyên tắc trong thiết kế đồ họa giúp tạo ra sự phối màu hài hòa và cân đối. Theo quy tắc này, ba nhóm màu chính được sử dụng với tỷ lệ cụ thể: 60% là màu chủ đạo (thường là màu chính, giúp định hình tổng thể thiết kế), 30% là màu phụ (tạo điểm nhấn bổ trợ cho màu chính), 10% là màu nhấn (màu nổi bật để thu hút sự chú ý).

Quy tắc 60-30-10 giúp duy trì sự cân bằng màu sắc trong thiết kế, đảm bảo sự hài hòa và tạo ra hiệu ứng thẩm mỹ chuyên nghiệp.
Shades, Tints, and Tones
1. Shades (Sắc tối)
Shades được tạo ra bằng cách trộn một màu thuần khiết với màu đen. Việc thêm màu đen làm giảm độ sáng của màu và tạo ra phiên bản tối hơn, sâu hơn của màu gốc.
Ví dụ: Màu đỏ + đen → Đỏ đậm
2. Tints (Sắc nhạt)
Ngược lại với shades, tints được tạo ra bằng cách trộn một màu thuần khiết với màu trắng. Điều này giúp làm sáng màu gốc, tạo cảm giác nhẹ nhàng, thanh thoát hơn.
Ví dụ: Màu đỏ + trắng → Hồng
3. Tones (Sắc trung tính)
Tones là phiên bản giảm độ rực rỡ của màu gốc, được tạo ra bằng cách trộn màu thuần khiết với màu xám (kết hợp của trắng và đen). Điều này làm giảm cường độ màu, giúp màu sắc trông dịu mắt và tinh tế hơn.
Ví dụ: Màu cam + xám → Cam đất

Cách chọn bảng màu cho thương hiệu
Việc chọn bảng màu cho thương hiệu để dùng trong thiết kế không chỉ đơn thuần là chọn những màu sắc yêu thích mà cần có sự tính toán kỹ lưỡng để truyền tải đúng thông điệp và thu hút khách hàng mục tiêu. Trước tiên, cần nghiên cứu kỹ đối tượng khách hàng để hiểu rõ về nhân khẩu học, sở thích, cũng như tâm lý màu sắc của họ. Yếu tố này ảnh hưởng lớn đến cảm nhận và quyết định của người dùng khi tiếp cận thương hiệu.
Tiếp theo, áp dụng tâm lý màu sắc để lựa chọn màu chủ đạo và màu bổ trợ phù hợp. Mỗi màu sắc mang một ý nghĩa riêng, chẳng hạn như đỏ thể hiện sự năng động và đam mê, xanh dương tượng trưng cho sự tin cậy và chuyên nghiệp, còn xanh lá cây gợi lên cảm giác phát triển và sức khỏe. Dựa vào đặc điểm thương hiệu và thông điệp muốn truyền tải, bạn nên chọn một màu chủ đạo kết hợp với bốn màu bổ trợ để tạo sự đa dạng trong thiết kế, đồng thời sử dụng một màu tiêu chuẩn như đen, xám hoặc trắng để đảm bảo nội dung rõ ràng, dễ đọc.
Bên cạnh đó, độ tương phản cũng là yếu tố quan trọng giúp tăng khả năng nhận diện và cải thiện trải nghiệm người dùng. Một thiết kế thiếu tương phản sẽ gây khó chịu và khó đọc, trong khi độ tương phản quá cao có thể làm mất đi sự hài hòa. Do đó, cần cân bằng giữa sự nổi bật và tính thẩm mỹ, đặc biệt là khi thiết kế các nút kêu gọi hành động (CTA), nơi mà màu sắc đóng vai trò thu hút sự chú ý của người dùng.
Kết luận
Màu sắc không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp và tạo dấu ấn cho thương hiệu. Hiểu và áp dụng các nguyên tắc phối màu một cách khoa học sẽ giúp bạn xây dựng những thiết kế chuyên nghiệp, hài hòa và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến người xem. Dù là chọn màu sắc cho thương hiệu, thiết kế đồ họa hay trang trí không gian, việc nắm vững lý thuyết màu sắc sẽ mang lại lợi thế lớn trong việc tạo ra những trải nghiệm thị giác ấn tượng và hiệu quả.
Nếu bạn còn băn khoăn về việc lựa chọn bảng màu phù hợp với thương hiệu, vậy hãy liên hệ với Lynkreative ngay để được tư vấn và lựa chọn bảng màu phù hợp nhất cho thương hiệu bạn nhé.
LYNK CONSULTANCY
Địa chỉ: 17 đường D2, phường Bình Trưng Tây, Thủ Đức, TP.HCM
Email: Hello@lynkreative.com
FB: Lynkreative | LinkedIn: Lynk Consultancy ] IG: Lynkreative
Website: Lynkreative ] TikTok: Lynkreative

Bình luận về bài viết này